Dla lekarza

Reklama
Reklama

Polecamy publikacje

Reklama
Reklama

Kontakt

Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę i Choroby Alergiczne i Przewlekłe Obturacyjne Choroby Płuc

Biuro:
ul. K. Promyka 5 lok. 162
01-604 Warszawa

mail: astma.federacja@gmail.com 

Konto: Kredyt Bank SA
44150010121210101466220000

Materiały Spirometria i pomiar PEF
Spirometria i pomiar PEF PDF Drukuj Email

Badania czynnościowe układu oddechowego (spirometrię) warto wykonać u chorego z astmą aby ocenić drożność oskrzeli- która, jeśli jest ograniczona potwierdza rozpoznanie choroby.

 

Dodatkowo wykonanie próby rozkurczonej( polegającej na podaniu wziewnie salbutamolu i wykonaniu badania spirometrycznego ponownie po 20 minutach)przybliża lekarza do właściwej decyzji , gdyż istotna poprawa lub ustąpienie obturacji oskrzeli wzmacnia siłę rozpoznania. Istotną częścią badania spirometrycznego jest pomiar PEF, który dokonuje się automatycznie w trakcie „dmuchania” w spirometr. Stosując miernik natężonego wydechu PEF oceniający szczytowy przepływ wydechowy możemy ocenić w stopniu przybliżonym stopień drożności oskrzeli.

Co to jest PEF i dlaczego jego pomiary są takie ważne?

PEF jest to największy przepływ w czasie natężonego wydechu, jaki badanemu udało się osiągnąć.  Wartości PEF najlepiej korelują z FEV(parametrem wyznaczanym w spirometrii oceniającym dokładnie drożność oskrzeli). Jako najprostszy pomiar przepływu jest on zwykle niedoceniany i wykonywany zbyt rzadko. Pomiary PEF są wskazane przede wszystkim u chorych na astmę leczonych w warunkach domowych, pozwalają ocenić dobowy rytm drożności oskrzeli, wpływ czynników nasilających przebieg choroby zarówno w miejscu pracy, jak i w domu czy poza nim. Zdarza się że nieprawidłowe pomiary PEF pojawiają się wcześniej niż nasilenie dolegliwości co daje możliwość odpowiedniej korekty leczenia (np. zwiększenia ilości wziewnych sterydów).

Prawidłowe pomiary PEF są dowodem dla lekarza prowadzącego, że leczenie jest dobrze dobrane a chory jest w stanie stabilnym. PEF metr przydaje się również w trakcie zaostrzeń choroby gdyż nawet przez telefon można podąć lekarzowi prowadzącemu swój wynik badania i uzyskać wskazówki co do dalszego postępowania.

Jest to bardzo przydatne urządzenie służące do monitorowania choroby szczególnie u chorych niestabilnych, z astmę trudna i ciężką, z dużą zmiennością objawów. 

METODA BADANIA

Badanie zawsze wykonuje się w tej samej pozycji (na stojąco lub siedząco), nabierając najpierw jak najwięcej powietrza do płuc, a następnie wykonując bardzo gwałtowny i szybki wydech. Można go porównać do „ zdmuchiwania świecy”. Badany powinien wykonać co najmniej 3 pomiary, z których bierze się pod uwagę najlepszy. Przed pomiarem należy wskaźnik skali ustawić w pozycji „zero.” Wynik określa  się w litrach na sekundę (1/s) lub w litrach na minutę (1/min). Aparat stosowany u dorosłych powinien mieć skalę od 50 do 850 1min. Wynik PEF porównuje się z wartościami należnymi dla tego chorego. Zależą one od wieku, wzrostu i płci. Chory porównuje uzyskany wynik ze swoimi najlepszymi i z wynikami z tego samego dnia i tygodnia. Najlepszy wynik należy określać – aktualizować- raz do roku w czasie najlepszego samopoczucia chorego. W okresie remisji choroby lub braku objawów duszności. Ważne jest aby kolejne pomiary wykonywać w tych samych warunkach, przed lub po lekach, w pozycji stojącej lub siedzącej.

Oceniając wynik trzeba wiedzieć, o której godzinie wykonano pomiar, przed czy po lekach rozszerzających oskrzela, jakie tego dnia występują dolegliwości. Takie informacje chory powinien zapisywać razem z wynikiem pomiaru PEF. O Pogorszeniu drożności oskrzeli świadczą duże dobowe wahania PEF, stałe zmniejszanie się wartości w ciągu tygodnia lub uzyskanie wyników zmniejszonych o około 50% w porównaniu z najlepszym. Duże wahania w czasie kilku kolejnych pomiarów świadczą o braku współpracy lub o zbyt małym wysiłku.

 

INTERPRETACJA WYNIKÓW BADANIA PEF

Dobowe wahania wartości PEF obserwuje się u osób zdrowych, jednak nie przekraczają one zwykle 15%. Chorych na astmę, zwłaszcza w okresie zaostrzeń, wahania wartości PEF mogą przekraczać 20% i uważa się, że im są większe, tym bardziej zagraża pogorszenie przebiegu choroby. Zmniejszenie PEF może być nie tylko wynikiem obturacji w przebiegu astmy. Wartości PEF mogą być zmniejszone w zwężeniu tchawicy, nowotworze  uciskającym duże oskrzela, a także we włóknieniu płuc, zmianach w opłucnej ( płyn lub rozległe zrosty), nieprawidłowej budowie klatki piersiowej ( np. znacznego stopnia skrzywienie kręgosłupa). Zmniejszenie PEF można również stwierdzić w niewydolności krążenia.

Różnicowanie przyczyn zmniejszenia PEF wymaga dalszych badań, a charakter zmian (obturacja czy restrykcja) może rozstrzygnąć badanie spirometryczne.

Pomiar PEF i jego odpowiednia interpretacja są ważne także w trakcie zaostrzenia astmy np. w szpitalu pozwalają ocenić stopień zaostrzenia oraz reakcje na zastosowane leki ratunkowe.

 

Polecamy

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama