Dla lekarza

Reklama
Reklama

Polecamy publikacje

Reklama
Reklama

Kontakt

Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę i Choroby Alergiczne i Przewlekłe Obturacyjne Choroby Płuc

Biuro:
ul. K. Promyka 5 lok. 162
01-604 Warszawa

mail: astma.federacja@gmail.com 

Konto: Kredyt Bank SA
44150010121210101466220000

Materiały Interwencja żywieniowa w POCHP
Interwencja żywieniowa w POCHP PDF Drukuj Email
Szacuje się, że niedożywienie dotyczy od 25% do 30% pacjentów chorujących na umiarkowaną i ciężką postać POCHP [2]. Najczęściej występujące objawy niedożywienia to zmniejszenie masy ciała i masy mięśniowej, przy czym zmniejszenie masy mięśniowej może nastąpić również u pacjentów ze stabilną masą ciała [4]. Dostępne badania wskazują na jednoznaczny związek tych objawów z gorszym rokowaniem, dlatego też wczesne rozpoznanie niedożywienia u pacjentów wydaje się być kluczowym działaniem w leczeniu żywieniowym POCHP. Początkowe stadium niedożywienia to również moment kiedy interwencja dietetyczna daje najlepsze rezultaty - przywrócenie należnej masy ciała u pacjenta ze znacznym niedożywieniem jest trudniejsze i nie zawsze możliwe [1, 2, 4]. 
Standardy diagnostyki i leczenia POCHP zalecają ocenę stanu odżywienia na podstawie wskaźników takich jak BMI (Body Mass Index, kgm-2), FFMI (Free Fat Mass Index, kgFFMm-2), i wahań masy ciała pacjenta w ostatnim czasie. BMI oblicza się dzieląc masę ciała wyrażoną w kg przez wzrost podniesiony do kwadratu (kgm-2), o niedożywieniu świadczy wartość poniżej 21kgm-2. FFMI (względna beztłuszczowa masa ciała) jest obliczane podobnie do poprzedniego wskaźnika, zastępując masę ciała pacjenta wartością beztłuszczowej masy ciała w kilogramach. Przyjmuje się, że do leczenia żywieniowego kwalifikuje wartość poniżej 15, dla kobiet, i 16 w przypadku mężczyzn. Nieuzasadnione zmniejszenie masy ciała o 10% w ostatnich sześciu miesiącach, lub o 5% gdy brany jest pod uwagę ostatni miesiąc, również wskazuje na występowanie niedożywienia [4]. 

Zły stan odżywienia pacjenta związany jest ze specyfiką schorzenia. Badania wskazują na cztery podstawowe problemy: wczesne uczucie sytości, brak apetytu, duszność związana ze spożywaniem posiłków oraz nadmierna suchość ust [2]. Zaburzenie uczucia sytości pojawia się u ok. połowy chorych i najprawdopodobniej związane jest z hiperinflacją płuc, która powoduje uciskanie przepony na żołądek i tym samym zmniejszona zostaje jego objętość, co w konsekwencji powoduje pojawienie się uczucia sytości. Podłoże anoreksji może być związane z podwyższonym poziomem markerów procesu zapalnego, takich jak czynnik martwicy nowotworów oraz leptyna. Wysiłek włożony w przygotowanie posiłków, zmiany w oddychaniu, trudność skoordynowania oddychania i przełykania to tylko kilka możliwych powodów występowania duszności podczas spożywania posiłków, zaś wspomniana wcześniej suchość ust wiąże się najprawdopodobniej ze stosowanymi w leczeniu inhalacjami leków i używaniem tlenu. W łagodzeniu tych objawów zasadnicze znaczenie ma opieka jaką objęci są chorzy, w tym pomoc w codziennych czynnościach takich jak robienie zakupów i przygotowywanie posiłków. Zaleca się równomierne rozłożenie posiłków w ciągu dnia i stosowanie małych, ale często podawanych porcji. Takie rozplanowanie dziennej podaży energii pozwala na jej lepsze wykorzystanie, z uwagi na wspomnianą wcześniej zmniejszoną pojemność żołądka i pojawiające się duszności [2]. 

Zmniejszenie masy ciała i tkanki tłuszczowej jest efektem niedostatecznej podaży energii, podczas gdy ubytek masy mięśniowej jest spowodowany zaburzoną gospodarką białkową w organizmie. W związku z powyższym, w celu poprawy stanu odżywienia i, w optymalnej sytuacji, uzyskania przyrostu masy ciała, zaleca się, m.in. przez standardy diagnostyki i leczenia POCHP, w pierwszej kolejności zwiększenie gęstości energetycznej i odżywczej posiłków. W początkowym etapie leczenia żywieniowego działanie to powinno opierać się na niewielkich zmianach, bez zaburzania dotychczasowych nawyków pacjenta. Kolejnym etapem może być uzupełnienie diety wysokokalorycznymi lub wysokokaloryczno - wysokobiałkowymi preparatami. Ich właściwa podaż - małe, częste porcje w ciągu dnia – zapobiega utracie apetytu i wystąpieniu niepożądanych efektów metabolizmu i wzmożonego wysiłku oddechowego związanego z dużą wartością energetyczną preparatu [4]. Badania przeprowadzone u chorych wskazują na lepszą tolerancję preparatów węglowodanowych, niż preparatów wzbogaconych w tłuszcze [5]. Istnieją również badania sygnalizujące korzystne działanie wzbogacania diety aminokwasami, szczególnie leucyną oraz nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (PUFA) [3]. 

Podejmując leczenie żywieniowe należy mieć na uwadze indywidualne potrzeby chorego i objawy choroby, występujące w każdym przypadku z nieco innym natężeniem. Jednak należy pamiętać że najlepsze efekty można uzyskać stosując równocześnie rehabilitację (marsz, ćwiczenia oddechowe, itp.) [3, 4]. 

LITERATURA:
1. Berry, Jean K. i Baum, Charles. 2004. Reversal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease-Associated Weight Loss. Are There Pharmacological Treatment Options? Drugs. 2004, Tom 64, 10, s.1041-1052.

2. Cochrane, W.J. i Afolabi, O.A. 2004. Investigation into the nutritional status, dietary intake and smoking habits of patients with chronic obstructive pulmonary disease. Journal of Human Nutrition and Dietetics. 2004, 17, s.3-11.

3. Schols, A.M.W.J. 2003. Nutritional and metabolic modulation in chronic obstructive pulmonary disease management. European Respiratory Journal. 2003, Tom 22, 46, s. 81-86.

4. Standards for the Diagnosis and Management of Patients with COPD. American Thoracic Society, European Respiratory Society. 2004. American Thoracic Society & European Respiratory Society, 2004.

5. Vermeeren, Marja AP, i inni. 2001. Acute effects of different nutritional supplements on symptomns and functional capacity in patients with chronic obstructive pulmonary disease. American Journal of Clinical Nutrition. 2001, Tom 73, s. 295-301.

Monika Konieczna
 

Polecamy

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Szkolenia