Dla lekarza

Reklama
Reklama

Polecamy publikacje

Reklama
Reklama

Kontakt

Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę i Choroby Alergiczne i Przewlekłe Obturacyjne Choroby Płuc

Biuro:
ul. K. Promyka 5 lok. 162
01-604 Warszawa

mail: astma.federacja@gmail.com 

Konto: Kredyt Bank SA
44150010121210101466220000

Materiały Opieka paliatywna nad chorymi na POChP
Opieka paliatywna nad chorymi na POChP PDF Drukuj Email
Wstęp
Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest chorobą prowadzącą do inwalidztwa i śmierci, a dotyczy przede wszystkim osób palących. Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazały, ze umieralności z powodu POChP wzrosła dwukrotnie w ciągu ostatnich 20 lat, podczas gdy umieralność z powodu innych chorób przewlekłych wykazała tendencje spadkowe. W codziennej praktyce lekarskiej dostrzegamy wyraźna potrzebę objęcia opieką paliatywną chorych na nieuleczalne choroby płuc, takie jak POChP, jednak jest to działanie empiryczne nie ujęte w żadnym standardzie postępowania ani konsensusie. 
W ostatniej poprawionej wersji GOLD autorzy nie rekomendują objęcia opieka paliatywna chorych na POChP z powodu braku danych potwierdzających wymierne korzyści takiego działania. Jednak badania na małych grupach chorych dowodzą ze jakość życia chorych na POChP w okresie terminalnym jest gorsza niż chorych na inne choroby przewlekle jak rak płuca czy AIDS a spektrum objawów u chorych na 5 najczęstszych, postępujących chorób przewlekłych: raka, AIDS, choroby serca, choroby nerek i POChP jest identyczne. Bagatelizowanie problemu edukacji chorych pulmonologicznych jest przyczyną braku wiedzy na temat podłoża samej choroby, rokowania oraz dostępnych metod terapeutycznych, a to rodzi niepokój i przyczynia się do większego odsetka depresji u chorych na nieuleczalne choroby płuc w porównaniu z innymi chorobami przewlekłymi. Wszystkie wyżej wymienione fakty potwierdzają zasadność wdrożenia opieki paliatywnej w chorobach innych niż nowotworowe.

Dlaczego pacjenci w końcowym stadium POChP nie maja dostępu do opieki paliatywnej?

Pierwszym i podstawowym powodem takiego stanu rzeczy w Polsce jest zakaz dostępu do opieki paliatywnej chorym innym niż nowotworowi. Jednak opieka paliatywna, co prawda w dużo mniejszym zakresie, może być świadczona na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej. Z czego zatem wynika całkowity brak działań paliatywnych u chorych nienowotowrowych? Przyczyn jest wiele, można jest podzielić na te związane z organizacja systemu opieki zdrowotnej, związane z lekarzami oraz te związane z samymi chorymi.
Przyczyny na poziomie sytemu ochrony zdrowia to przede wszystkim przepisy nie zezwalające na objecie opieką paliatywną chorych nienowotworowych, brak środków finansowych oraz odpowiednio przeszkolonego personelu.
Do przyczyn związanych z lekarzami należą: brak umiejętności oceny stopnia zaawansowania choroby i brak przygotowania do rozmów dotyczących końca życia oraz związanych z tym okresem problemów opiekuńczych, terapeutycznych i duchowych, brak czasu na rozmowę. Barierami dotyczącymi pacjentów są: niechęć lub obawa przez poruszaniem tematów dotyczących końca życia, brak wiedzy na temat choroby, nieznajomość potencjalnych metod terapeutycznych jak również brak nadziei na lepsza jakość życia.
 
Korzyści płynące z objęcia opieką paliatywną chorych na POChP.
Wielodyscyplinarny charakter zespołów opieki paliatywnej pozwala na zaspokojenie szerokiego wachlarza potrzeb terapeutycznych, pielęgnacyjnych, duchowych oraz prawnych objętych opieka pacjentów. Kompleksowa opieka zwiększa poczucie bezpieczeństwa, zmniejsza osamotnienie, strach, ryzyko depresji zarówno samych pacjentów jak i ich rodzin, zapewnia lepszą komunikację i sprzyja rozmowom o preferencjach pacjentów dotyczących końcowego stadium choroby. Stały nadzór nad pacjentem zapewnia lepszą jakość opieki i sprzyja mniejszej liczbie hospitalizacji, przyczyniając się do zmniejszenia kosztów leczenia.
 
Leczenie w terminalnym stadium POChP

Długo działające leki rozszerzające oskrzela
Leki o działaniu rozszerzającym oskrzela są obecnie najważniejszą grupą leków stosowanych w leczeniu POChP, nie wpływają one jednak na naturalny przebieg choroby, a jedynie łagodzą objawy, zmniejszają uczucie duszności i znacznie poprawiają tolerancje wysiłku. Do najczęściej stosowanych należą długodzialające ß2 mimetyki (formoterol, salmeterol) oraz leki antycholinergiczne (tiotropium). Ostatnio opublikowana metaanaliza wykazała że tiotropium zmniejsza liczbę zaostrzeń, łagodzi duszność oraz podnosi jakość życia, co więcej dawkowanie raz dziennie jest wygodne dla pacjentów i poprawia stosowanie się do zaleceń.

Domowa tlenoterapia
Tlen jest jedynym lekiem o udowodnionym wpływie na poprawę naturalnego przebiegu POChP u pacjentów ze spoczynkowa hipoksemia. Do udowodnionych korzyści wynikających ze stosowania tlenoterapii należy dłuższy czas przeżycia, mniejsza liczba hospitalizacji oraz lepsza jakość życia. Wydłużenie czasu przeżycia jest wprost proporcjonalne do liczby godzin tlenoterapii na dobę. Przeżywalność 36 miesięcy wśród pacjentów leczonych ciągłą tlenoterapią wynosi ok. 65% w porównaniu do 45% wśród pacjentów poddawanych tletnoterapii tylko w nocy.
Opioidy
Morfina jest często używanym środkiem w leczeniu duszności. Poprawia komfort oddychania, zmniejsza uczucie lęku związane z dusznością oraz pozytywnie wpływa na jakość snu. Istotną kwestią związaną ze stosowaniem leków opioidowych w opiece paliatywnej jest dobór najmniejszej skutecznej dawki, tak aby działania niepożądane  tych leków nie przeważały zalet terapeutycznych.

Benzodiazepiny
Małe dawki długodziałających benzodiazepin jak np. diazepam (2-5 mg co 8 h) mogą być stosowane w leczeniu duszności, szczególnie jeśli towarzyszy jej silne uczucie strachu lub napady paniki.

Rehabilitacja pulmonologiczna
Rehabilitacja pulmunologiaczna ma istotne znaczenie w leczeniu wszystkich stadiów POChP, w terminalnym stadium w znaczący sposób poprawia jakość życia, wydolność fizyczną, wpływa na niezależność w wykonywaniu lekkich prac domowych.

W końcowym stadium każdej choroby przewlekłej ogromnego znaczenia nabiera temat zaspokojenia potrzeb duchowych pacjentów. Jest to temat trudny wymagający od zespołu opiekującego się chorym nie tylko wiedzy, ale także dużej wrażliwości. Głównymi przeszkodami w zaspokojeniu potrzeb duchowych pacjentów przewlekle chorych jest brak ciągłości opieki oraz brak czasu personelu medycznego.

Podjecie rozmowy na tematy ostateczne wymaga wzajemnego zaufania, wrażliwości i otwartości przeszkolonego zespołu, do ukształtowania się bliskiej relacji potrzebny jest czas, przy czym najistotniejsza jest ciągłość opieki gdyż sprzyja ona wytworzeniu więzi oraz zapewnia możliwość interwencji w zależności od zgłaszanych potrzeb.

Podstawą interwencji jest kontrola objawów, duszność, ból są przyczyną niepokoju i depresji i odwrotnie obniżenie nastroju nasila dolegliwości bólowe a napady paniki wzmagają uczucie duszności. Kontrola objawów powinna wiec być procesem złożonym z interwencji farmakologicznej i psychologiczno- duchowej. Pamiętając o autonomii pacjenta należy zapewnić komfortowe warunki do rozmowy na tematy związane z duchowością , sensem życia, przeznaczeniem pozostawiając choremu wybór momentu do rozmowy ja również jej prowadzenie.

Cierpienie chorych często przenosi się na ich rodziny i bliskich, badania wykazują ze ok. 30% członków rodzin opiekujących się pacjentami przewlekle chorymi cierpi na depresje, w świetle tych danych szczególnego znaczenia nabiera opieka zespołów paliatywnych nad rodzinami przed zarówno przed śmiercią chorego jak i w okresie żałoby.

Emilia Świetlik
 
 

Polecamy

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama